Wilczewski, Wilczewscy Ród - herbu Trzy Radła, genealogia, rodowód, przodkowie
OPRACOWANIA - strona: Wilczewski, Wilczewscy Ród - herbu Trzy Radła, genealogia, rodowód, przodkowie

Rozdział II

WILCZEWSCY OCZYMA HISTORYKÓW, GENEALOGÓW, PAMIĘTNIKARZY I INSZYCH AUTORÓW


II.1. WILCZEWSKI W OPRACOWANIACH HISTORYKÓW, GENEALOGÓW, PAMIĘTNIKARZY I INSZYCH AUTORÓW

Podstawowe dane o Wilczewskich można znaleźć między innymi w różnego rodzaju herbarzach. Poniżej przedstawiamy, co znaleźliśmy w dwóch herbarzach – herbarzu Niesieckiego i herbarzu Bonieckiego. Zazwyczaj są to dane dotyczące koligacji rodzinnych, czasami posiadanych urzędów, czasami jakichś znaczących dat.

U Kaspra Niesieckiego, w jego „Herbarzu Polski”, (wyd. J.N. Bobrowicz, Lipsk 1839-1846) odnajdujemy Wilczewskich nie tylko na ich stronach, ale także na stronach dotyczących innych rodów.
Mamy więc:
  1. Wilczewski: herb Trzy Radła (t. 9 s. 142)
  2. Wilczewski: herb Wilczewski albo Trzy Radła (t. 9 s. 333-335)
  3. Wilczewskiego: herb Garczyński (t. 4 s. 68-73)
  4. Wilczewskiej: Jaworski herbu Sas (t. 4 s. 473)
  5. Wilczewskiego: Jaruzelski herbu Ślepowron (t. 4 s. 448-449)
  6. Wilczewskiego: Karwowski herbu Pnieinia (t. 5 s. 52-54)
  7. Wilczewska: Kleszczyński herbu Gryf (t. 5 s. 109-111)
  8. Wilczewska: Kuropatnicki herbu Nieczuja (t. 5 s. 458-459)
  9. Wilczewska: Piniński (t. 7 s. 309-310)
  10. Wilczewska: Rywocki herbu Prus (t. 8 s. 213-214)
  11. Wilczewskiego: Sumowski herbu Jastrzębiec (t. 8 s. 568-569)
  12. Wilczewska: Tarło herbu Topór (t. 9 s. 9-24)
  13. Wilczewskiego: Tuchołka herbu Korzbok (t. 9 s. 143-144)
  14. Wilczewski: Winkler (t. 9 s. 343-344)
  15. Wilczewska: Zaleski herbu Chomąto (t. 10 s. 38-39)
  16. Wilczewska: Załuski herbu Junosza (t. 10 s. 48-54)
  17. Wilczewski: Zbyszewski herbu Topór (t. 10 s. 139)
Podobnie jest i u Adama Bonieckiego w jego „Herbarzu Polski”. O Wilczewskich wyczytamy w opisach poniższych rodów:
  1. Bacciarelli h. Bacciarelli
  2. Czapski h. Leliwa
  3. Czechowicz h. Ostoja
  4. Kalksteun h. Kos
  5. Kisielnicki h. Topór
  6. Puttkamer-Kleszczyński h. Gryf
  7. Korycki h. Ciołek
  8. Kruzer h. Kruzer
  9. Kuropatnicki h. Nieczuja
  10. Lisowski h. Jeż
  11. Dembiński h. Rawicz
  12. Dembiński
  13. Jaruzelski h. Ślepowron
  14. Kuropatnicki h. Nieczuja
  15. Berent h. Taczała
  16. Kicki h. Gozdawa
  17. Konojacki h. Prawdzic
Również w „Tekach Dworzaczka” znajdujemy sporo informacji o Wilczewskich. Dane tam znajdujące to 48 informacji z lat 1665 – 1935.
Jest tam 13 informacji z gazet, 13 z akt grodzkich, 19 z metrykaliów, 1 inne oraz 3 z opisy rodów z nazwiskiem Wilczewski….

***

Sporo danych można też znaleźć w opracowaniach historyków, którzy zajmują się historią Prus. Takim przykładem mogą być poniżsi autorzy:

***

1. Stanisław Achremczyk w swojej książce pt.

„REPREZENTACJA STANOWA PRUS KRÓLEWSKICH W LATACH 1696 – 1772”
(Wydawnictwo Pojezierze, Olsztyn 1981)

pisze o Wilczewskich tak:

… „Królewska polityka nominacyjna”... (od str.101)
str. 110 –
...”Wynika stąd, że na wyższe stanowiska starano się wprowadzać ludzi oddanych, niekoniecznie związanych z Prusami Królewskimi. W ten sposób obsadzane było województwo pomorskie, gdzie było aż pięciu koroniarzy. Tu bowiem najłatwiej pozyskiwano zwolenników, wykorzystując różnorodność poglądów politycznych ubogiej szlachty województwa pomorskiego. Rzecz bardzo charakterystyczna, że wśród rodzin senatorskich zabrakło Pwałowskich, Trzcińskich, Tuchołków, Kalksteinów, Wilczewskich, Piwnickich, Kitnowskich czy Elzanowskich, mających znaczne wpływy wśród szlachty. Dla nich przeznaczano głównie dygnitarie pruskie i urzędy ziemskie.”

… „Charakterystyka posłów pruskich pod względem częstotliwości posłowania i przynależności rodowej” (od str. 155)
str. 157 – przypis: 130
...”Jedenaście razy powierzano mandaty poselskie Kitnowskim, dziewięć razy: Kruszyńskim, Jezierskim, Powalskim, Szeliskim i Wybickim, dziesięć razy: Grąbczewskim, Krokowskim i Czarlińskim, osiem razy: Leskim, Jasińskim, Pląskowskim, Pruszakom, Wejcherom i Wilczewskim, siedem razy: Trzcińskim, Grabowskim, Lutomskim, Niewieścińskim i Zawadzkim.”...

… „Posłowie pod względem piastowania urzędów i wykształcenia” (od str. 162)
str. 166 –
....”Największą popularnością cieszyło się gimnazjum w Braniewie, do którego uczęszczało 50 posłów pruskich. Tutaj uczyli się między innymi Czapscy: Adam, Franciszek, Jan Józef, Antoni, Paweł i Piotr. Wśród uczniów braniewskich spotkamy Niewieścińskich, Kruszyńskich, Bajerskich, Wilczewskich, Zawadzkich, Trzcińskich, Dobrskich, Kosów, Czarlińskich, Działyńskich, Chełstowskich, Potulickich i Kalksteinów oraz synów wojewody malborskiego Piotra Kczewskiego. Prawie każdy znaczący ród pruski posyłał do tej szkoły swoich męskich potomków. Do Braniewa w początkowych latach XVIII wieku przyjeżdżali też Sarbscy z powiatu lęborskiego.”

… „Przyczyny zrywania sejmików powiatowych i wojewódzkich” (od str. 41)
str. 43 –
...”W latach 1736-1738 sejmiki zrywała szlachta przeciwna Augustowi III. W 1736 r. Sejmik świecki zniweczył protest sędziego świeckiego Józefa Pląskowskiego przeciw obecności wojsk carskich i saskich w Prusach królewskich138. Po dość długich wahaniach nie tylko protest uznano, ale postanowiono dodatkowo wysłać delegację na sejmik starogardzki i również go z tych samych powodów zerwać.139”

przypis 139 – ”Ibidem. Do Starogardu wysłano Wilczewskiego i Ostrowidzkiego”…

***

2. Stanisław Achremczyk w drugiej swej książce pt.:
„ŻYCIE POLITYCZNE PRUS KRÓLEWSKICH I WARMII W LATACH 1660 – 1703” (Olsztyn 1991),
pisze:

… Aktywność polityczna szlachty (od str. 19)
Str. 32 –
...”Udało się ustalić, iż 619 posłów sejmowych wywodziło się z 234 rodów. Jeżeli te dane porównamy z liczbą 338 rodów. Które w drugiej połowie XVII wieku mieszkały w Prusach Królewskich, stwierdzimy, że 30 % rodów pruskich nie znaczyło swej obecnosści na arenie politycznej prowincji. Z tej grupy aż 111 rodów miało tylko po jednym pośle (47%). Najwięcej posłów dali Czapscy (19), Działyńscy (16), Powalscy (12), Kosowie i Trzcińscy (po11), Borowcy i Czrlińscy (po 9), Bystramowie, Klińscy i Wilczewscy (po 8). ....

Str. 33 –
....W województwie malborskim posłowie sejmowi wywodzili się z 48 rodów. Dominowali tutaj Wilczewscy (9), Szeliscy i Czapscy (po 6) oraz Kalksteinowie (4). ....

Str. 56 -
....” Wilczewscy, znaczący ród w województwie malborskim, byli średnio zamożną szlachtą. Dochodzącą do urzędów sądowych. Nie udało im się stworzyć własnego dużego kompleksu dóbr ziemskich, mimo, że usiłowali tego dokonać przez odpowiednią politykę matrymonialną….

Sądownictwo (od str. 243)
Str. 245 –
....” W miarę jak pogarszało się funkcjonowanie sądów. Rosło zagrożenie bezpieczeństwa w prowincji. [......]. Sprawcami najazdów byli [także] Kalksteinowie, Wilczewscy i inni.....”

Tyle o Wilczewskich profesor Stanisław Achremczyk.

***

Inny autor prowadzący badania dotyczące Wojciecha Kętrzyńskiego, pan Jacek Kowalkowski, w swojej książce pt:

„BADANIA GENEALOGICZNE WOJCIECHA KĘTRZYŃSKIEGO (1838-1918)”
(wyd. Wydawnictwo historyczne, Poznań-Wrocław 2002)
pisze:

str. 118,119
2. Tablice genealogiczne

.......”W 1890 roku odstąpił [Kętrzyński – przyp.JiI.Wil.] bibliotece sześć rękopisów, w tym jeden zatytułowany „Geneaologie niektórych rodzin pruskich XVII i XIX wieku”501 ...
501 BZNiO [39], rkps 3330. (...)
... Rękopis ten składa się jak wskazują daty w tytule, z dwóch części. Pierwsza zawiera oryginalne odpisy sądowe spraw dotyczących podziałów majątków z XVII wieku wraz z załączonymi wywodami. Mamy tu kolejno geneaologie Żalińskich, Politowskich, Wilczewskich i Wałdowskich, Garczyńskich, Padniewskich, Jankowskich.”.....

Wilczewski, Wilczewska, Wilczewscy Ród - herbu Trzy Radła, genealogia, rodowód, przodkowie
ryc. Ród Jana Wilczewskiego wg Kętrzyńskiego


str. 119
...”Kolejno więc ten współoprawny zbiór zawiera genealogie następujące: 1) Żalińskich ..... 2) Politowskich .... 3) Wilczewskich i Wałdowskich …

str. 195
„Korespondencja genealogiczna”

...”Mangelsdorf ze Stargardu . Tłumacz przysięgły z języka włoskiego i redaktor tamtejszej gazety „Stargarder Zeitung”, powołując się na starą znajomość – wspólną podróż do Gniezna w 1877 roku – zapytywał [Kętrzyńskiego – J.I.Wilczewscy] o dwie rodziny. Od kiedy mianowicie zamieszkiwała powiaty lęborski i bytowski niemiecka (ewangelicka) rodzina Wilczewskich i czy istnieje jeszcze jej polska linia?”..... 807

807 BZNiO [39]. Rkps 6219 – Artur Mangelsdorf ........, s. 555 n. Wilczewscy herbu Trzy Radła pochodzą z Wilczewa w dawnym województwie malborskim.

***

W pracy traktującej o archiwach szlachty pruskiej „ARCHIWA SZLACHTY PRUS KRÓLEWSKICH” (wyd. Adam Marszałek, Toruń 2005), jej autor Wiesław Nowosad w rozdziale „Przewodnik po zachowanych archiwach szlachty” w pozycji dotyczących rodziny Garczyńskich pisze:

… „Archiwum rodziny Garczyńskich.; Dotyczy: 1692 – 1772m [XIXw].; Obecne miejsce przechowywania: Biblioteka Kórnicka PAN, BK 11526, BK 11527, BK 11529, BK 11530 Historia rodziny: Rodzina Garczyńskich pochodziła z Pomorza. Wywodziła się z miejscowości Rantenberg i jeszcze w XVIII w. należała do szlachty średniozamożnej. (…) Przedstawiciele rodu wstępowali w zwiazki małżeńskie z rodów o podobnym statusie społecznym: Węglikowskimi, Wilczewskimi i Bojarskimi.”…

***

hr.Dunin-Borkowski J.,M. Dunin-Wąsowicz M., w: „ELEKTOROWIE KRÓLÓW WŁADYSŁAWA IV, MICHAŁA KORYBUTA, STANISŁAWA LESZCZYŃSKIEGO I SPIS STRONNIKÓW AUGUSTA III” zestawili w porządek abecadłowy Jerzy hr. Dunin-Borkowski i dr Miecz. Dunin Wąsowicz. Lwów 27.X.1910” –
Rocznik Towarzystwa Heraldycznego nakładem Elżbiety z hr. Łosiów hr. Duninowej-Borkowskiej we Lwowie, tom I, str. 251

Wilczewski, Wilczewska, Wilczewscy Ród - herbu Trzy Radła, genealogia, rodowód, przodkowie
ryc. Wilczewscy w Roczniku Lwowskim

podaje:

Str. 251:
(….)
Wilczewski Andrzej Wł. IV. W.Mal.
Wilczewski Jakub M.K. Z.Biel.
Wilczewski Jan z Wilczewa W.Mal.
Pisarz zs. Malb. salvis juribus
privilegics, decretis sacrosantee
catholicae orthodoxal romanae
ecclesione M.D.L Podlachiae.
Mazoviae ac indemmtate iurum
Privilegiorum immunitetum terrum
Prussiae et in aliis per omnia similter ***
Wilczewski Kazimierz L.IV
Wilczewski Ludwik z Wilczewa W.Mal.
similiter ***
Wilczewski Stanisław z Wilczewa M.K. W.Mal.
sądowy zs. Malb. similiter peromnia
Wilczewski Władysław z Wilczewa M.K. W.Mal.
similiter per omnia
Wilczewski Zygmunt z Wilczewa M.K. W.Mal.
similiter*
Wilczewski Antoni St.L W.Podl.
podkomorzyc wiski
Wilczewski /bez imienia/ St.L. W.Tro.
Wilczewski Franciszek St.L. W.Maz.
podkomorzyc wiski
Wilczewski Józef St.L. W.Maz
Wilczewski Kazimierz str. A.III.
p.wdztw.minsk. do tego manifestu etiam
contra totum actum electionis in campo
electorali protestowanysię podpisują

W.P. - woj. Podlaskie
W.Tro. – woj. Trockie (od Troki)
W.Maz. – woj. Mazowieckie
W.Mal. – woj. Malborskie
W.Biel. – woj. Bielsko Podlaskie

M.K. – Michał Korybut
L.IV. - Chorągiew IV
Str. A.III – stronnik Augusta III
St.L. – Stanisław Leszczyński

***

W pracy Krzysztofa Mikulskiego pt. „URZĘDNICY PRUS KRÓLEWSKICH XV-XVIII WIEKU”;
wyd. Ossolineum, 1990; odnajdujemy co poniżej:

ALFABETYCZNY SPIS OSÓB

(…)

Wilczewski (Sudek -) h. Trzy radła:

Adam ław. Malb. (1634 – 51) 512
Hektor sędz.Malb. (1633-53) 611 (Nies.)
Jakub ław. Malb (1614) 502
Jan ław. Malb (1622) 510
Jan pis. Malb (1664-90) 564 (Nies.)
Ludwik ław. Malb. (1678 – 1702) 530 (Nies.)
Maciej ław. Malb. (1634 – 78 ) 514 (Nies)
Maciej ław. Malb. (1691) 531
Michał ław. Malb. (1664) 520
Stanisław ław. Malb. (1639-51) 515
Stanisław ław. Malb (1664-99) 522
Walenty Kazimierz ław. Malb (1750-62) 554, sędz. Malb. (1762-71) 616 (Nies.)

MALBORK, ŁAWNIK ZIEMSKI
502. Jakub Sudek-Wilczewski, zmarł ante 22.09.1614 (SztM 6, k 71)
512. Adam Sudek-Wilczewski, wybrany 24.04.1634 (SztZ 1, s.366, 9 V 1651 (DzierzG 3, s. 574)
510. Jan Sudek-Wilczewski, 1 VI 1622 (SztZ 1, s.89), 9 IX. 1622 (SztZ 1, s. 113
514. Maciej Sudek-Wilczewski, wybrany 24.04.1634 (SztZ 1, s. 366), 19 IX 1678 (SztZ 2, s. 50, 63), zmarł ante 27.IX.1683 (ib., s.82)
516. Stanisław Sudek-Wilczewski, 7 IV 1639 (DzierzG 1, s. 1503), 9 V 1651 (DzierzG 3, s. 574)
520. Michał Sudek-Wilczewski, wybrany 21 IV 1664 (SztZ 2, s.6)
522. Stanisław Sudek-Wilczewski, wybrany 21 IV 1664 (SztZ 2, s 5), 2 X 1699 (DzierzG 14, s. 178)
530. Ludwik Sudek-Wilczewski, Wybrany 19 IX 1678 (SztZ 2, s.44), 27 VI 1702 (DzierzG 12, s. 308)
531. Maciej Sudek-Wilczewski, 7 XI 1691 (DzierzG 12, s.308)
554. Walenty Kazimierz Sudek-Wilczewski, wybrany 22 IX 1750 (SztZ 6, s.73), awans 5 IV 1762 na sędziego malborskiego (nr 616)

MALBORK – PISARZ ZIEMSKI
564. Jan Wilczewski, wybrany 22 IV 1664 (SztZ 2, k. 6), 22 IX 1690 (TorM II, VII/35, s. 670)

MALBORK – SĘDZIA ZIEMSKI
611. Hektor Sudek-Wilczewski, nominowany 20 VI 1633 (SztZ 1, s.365-366), 23 IX 1652 (SztZ 1, s. 650 – ostatni wpis w księdze)
Nominację na sędziego malborskiego wydano w III 1661 (Sig. 3, k. 14v; 6, k.33v) Andrzejowi z Watkowic Gosławskiemu, ławnikowi malb. (nr 513). Nie została ona zrealizowana, gdyż Bąkowski otrzymał nominację „post mortem” Wilczewskiego (por. następcę).

616. Walenty Kazimierz Sudek-Wilczewski,, przedtem ławnik malb (nr 554), nominowany 5 IV 1762 (Sig. 27, s 553), zmarł V 1771 (PSB XI, s.210)

***

Zaś w:
„SPISOK DWORIANAM’ CARSTWA POL’SKOWO S’ PRJUBSZCZENIJEM’ KRATKICH SW’D’NIJ O DOKOZATEL’STWAX’ O DWORJANSTWA” SPIS KRÓLESTWA POLSKIEGO Z DODANIEM KRÓTKICH INFORMACJI O DOWODACH SZLACHECTWA;
 Warszawa w drukarni Stanisława Strąbskiego; 1851 (reprint 1991)

Str.: 272

Wilczewski h.Wilczewski
Kajetan Tomasz January s. Wacława leg. Nr 6
Aleksander Nikodem Antoni s. Franciszka leg. Nr 61
Ignacy Brunon s. Mateusza leg. Nr 646

Wilczewski, Wilczewska, Wilczewscy Ród - herbu Trzy Radła, genealogia, rodowód, przodkowie
ryc W.Ignacy.Brunon.Patent

***

Święcki Tomasz „HISTORYCZNE PAMIĄTKI ZNAMIENITYCH RODZIN I OSÓB” przejrzał w rękopisie, objaśnił i uzupełnił przypisami Juljan Bartoszewicz Warszawa, Nakładem S.II. Merzbacha Księgarza, ul. Miodowa nr 486; 1859,

Pisze:

tom II str. 289, 290, 534

str. 289:

WILCZEWSKI HEKTOR –sędzia malborgski podpisał elekcją Władysława IV i ma za sobą Kostczankę Suchodolską i z nią odziedziczył znakomitą część Kostek i Suchodoła na Podlasiu w ziemi drohickiej, które dobra w 1665 córka jego Konstancja w przód Stanisława Lewickiego a potem Mokrzeckiego małżonka sprzedała Janowi Antoniemu Święcickiemu, podstaroście drohickiemu, podczaszemu mielnickiemu, deputatowi na trybunał koronny. Z dóbr tych wyprawiona była szkuta z żytem, jak zaprzysiężenie w aktach grodzkich ziemi drohickiej znajdujące się naucza była albowiem ustawa, że wysyłający do Gdańska zaprzysięgał, iż własne zboże do Gdańska wysyła.-

ANTONI – podstoli bielski miał za sobą Zofię Jaruzelską chorążankę bielską, córkę Wacława Jaruzelskiego znamienitego w historii za Augusta III męża, z opozycji przeciw Karolowi XII.-

FRANCISZEK – szambelan dworu Augusta III, deputat 1763 z województwa malborgskiego na trybunał koronny, pamiętne jego zdarzenie przykre w magistracie gdańskim, który z przyczyny jednego rzemieślnika odważył się jego z domu porwać i uwięzić, za ten postępek tenże magistrat surowo wyrokiem trybunału koronnego lubelskiego we wtorek po św. Franciszku 1763 ukaranym i na zapłacenie grzywien oraz za szkody 214.000 złp razem policzonych, oraz Patzer komendant miasta gwałt wykonujący na karę miecza skazany. Wykonanie wyroku wojewodom pruskiej prowincji z wolnością użycia rycerskiego pospolitego ruszenia i zarekwirowania o pomoc hetmanów koronnych polecone. Wyrok ten w oryginale znajduje się w archiwum Szepietowskich, sukcesorów po niegdyś Józefie Szepietowskim, pośle powiatu tykocińskiego dziedzica dóbr Mazury z przyległościami. (patrz dodatki).

Dodatki; str. 534

WILCZEWSKI JÓZEF – LUDWIK Z WILCZEWA WILCZEWSKICH, herbu tegoż nazwiska (TRZY RADŁA), z chorążego wiskiego, podkomorzy wiski i jenerał – major wojsk saskich, wreszcie kasztelan podlaski od 1772. Był i komisarzem skarbu koronnego od listopada 1776 r., umarł zaś w 1779 roku.

Było wielu WILCZEWSKICH za Stanisława Augusta, wszystko szlachta ziemi wiskiej i tam siadywali na urzędach.

Był FRANCISZEK podkomorzy, WACŁAW chorąży, FRANCISZEK starosta wiski i wreszcie poseł na sejm 1788 r.

Głuchy WILCZEWSKI paź i wiernek Stanisława – Augusta, wiele o nim wspomnień we współczesnych papierach.

***

Krukowski J. w „UCZNIOWIE KOLONII AKADEMICKIEJ UNIWERSYTETU KRAKOWSKIEGO W CHEŁMNIE W LATACH 1755/56 – 1778/79” („Rocznik Naukowo-Dydaktyczny WSP w Krakowie, Zeszyt 32, Prace historyczne IV, Kraków 1968, str., 177-178);

1. D. Wilczewski Joannes /Culm./ - 1741 / 76 profomistae
1742 / 85 -„-
1744 / 94 -„-
1746 / 77 -„-
1748 / 93 -„-
1749 / 59 grammatici

2. D. Wilczewski Franciszek /Culm./ - 1744 / 95 profomistae
1745 / 95 profomistae
1746 / 78 profomistae
1747 / 65 infimistae
1748 / 57 grammatici
1749 / 41 syntactici

3. Wilczewski Ignatius /Malburgensis/ - 1752 / 24 retoryka
1753 / 3 retoryka

4. D. Wilczewski Ant. - 1756 / 7

5. Wilczewski Andreas (zmarł w styczniu 1759 - 1757 / 21, 31 filozofia
1758 / 7, 14

6. D. Wilczewski Vincentus (Culm.) - 1774 / 80 subinfimistae
1775 / 63 subinfimistae
1776 / 35 syntactici
1777 / 35 syntactici
1780 / 16 rhetores
1781 / 14 rhetores

7. Wilczewski Franciscus /Culm./ - 1788 / 67 classis
1789 / 49 infimistae
1790 / 31 grammatici
1791 / 25 rhetores
1792 / 18 rhetores
1793 / 20 rhetores

8. Wilczewski Joannes /Culm./ - 1794 / 8 philosophiam
1795 / 3 philosophiam
1796 / 6 philosophiam

9. D. Wilczewski Antonius / Culm./ - 1795 / 77 infimistae
1797 / 79 grammatocam
1798 / 72 grammatocam
1799 / 47 grammatocam
1800 / 27
1801 / 23 rhetores
1802 / 14 rhetores
1803 / 6
1804 / 3

Objaśnienia:
Culm. - Chełmno woj. Toruńskie (Culmensis)
Absolwent akademii miał średnio 20 – 23 lata
D. - ominus – Pan
Profomistae – najniższa klasa
Infimistae – również najniższa klasa
Grammatici – klasa z gramatyką
Syntactici - składniowy
Wilczewski, Wilczewska, Wilczewscy Ród - herbu Trzy Radła, genealogia, rodowód, przodkowie
ryc W.Antoni Culm 1756

***

Julian Błe…..ski w swoim „Spisie Senatorów i Dygnitarzy Koronnych (swieckich) z XVIII wieku według źródeł autentycznych (Metryki Koronnej, Sigillat Kanclors. Voluminów Legum i.i.)” w części pt.: Kasztelanowie podaje:

…”3.*Wilczewski Stanisław h. Kroje, Chorąży wizski, mian. 7 maja 1726 r. (Sig.21, f.81. ….”

***

W „Wykazie majętności większych i ich właścicieli w powiecie brodnickim w czwartym dziesięcioleciu naszego wieku” tj. z roku 1887 stoi:
…”86. Wądzyń, 582 ha. Właściciel Wilczewski”…

***

W artykule pt.: „Macieja Kleszczyńskiego indygenat Polski i oczyszczenie z zarzutu „źle użytego szlachectwa” (de abusu nobilitatis) autorstwa ks. Stanisława Kujota można odnaleźć: …”Stanisław [Kleszczyński – przy. JiI.Wilczewscy], podczaszy bracławski, ożeniony z Maryanną Wilczewską. Dzieci ich: Stanisław bezdzietny, Cecylia, żona Sułkowskiego, stolnika płockiego, Łukasz..”…

***

W „Spisok' dworian', wieseinych' w' dworianskuju rodsłowiyju knigu Podolskoj Gubernii, izd. Podolskogo Dworianskogo Diepuyayskogo Sobranija, Kamieniec-Podolski', 1897 stoi:

---

Ukaz nr 8176 z 16.06.1838
Wilczewscy:
Franciszek Feliks; Mikołaj, Antoni Felicjan - synowie Jana

----

Ukaz nr 4793 z 7.08.1849
Wilczewscy
Ludwik i Aleksander - syn Józefa
Józef - syn Michała

---

Ukaz nr 3089 z 14.06.1889
Wilczewscy
(?) Antoni, Kazimierz i Sabina Aniela – dzieci Franciszka Feliksa a wnuki Jana Michał, Jan i Maria – dzieci Józefa a wnuki Michała.

***

zaś w:
Po wwdieniju ziemstwa w' Podol'skoj gubernii,
Spiski po wsiej podolskoj gubernii lic', uczrieżdenij, obszcziestw', towariszczestw' i kompanij, im'juszczich prawo uczastija w' wyborach' zemskich' głasnych na triechli'tie s' 1911 goda. Kamieniec- Podolsk', 1911 jest:

Rok. 1910:
Wilczewski Paweł s. Jana – Wielka Kurzelowa
Wilczewski Ludwik s. Józefa – Mała Kurzelowa
Wilczewski Rudolf s. Stanisława – Nowa Uszyca (Wielka Kurzelowa)
Wilczewski Karol s. Stanisława – Siniakowice
Wilczewski Henryk s. Leona – Mała Kurzelowa
Wilczewski Marceli s. Michała – Mała Kurzelowa
Wilczewski Franciszek s. Józefa – Wielka Kurzelowa

***

oraz w:
Spisok dworian' wniesiennych' w' rodosłownuju knigu Podolskoj Gubernii, izdanije Podol'skawo Dworianskawo Deputatskawo Sobranija, Kamieniec-Podol'sk', 1913 są:

5. Wilczewska Zofia c. Aleksandra
(….)
9. Wilczewski Franciszek s. Józefa – Kurzelowa
10. Wilczewski Henryk s. Leona – Kurzelowa
11. Wilczewski Karol s. Stanisława – Kurzelowa
12. Wilczewski Ludwik s. Józefa – Kurzelowa
13. Wilczewski Marceli s. Michała – Mała Kurzelowa +n Nowa Uszyca
14. Wilczewski Paweł s. Jana - Kurzelowa
16. Wilczewski Rudolf s. Stanisława - Kurzelowa

***

… „Owóż Wilczewscy wszyscy cechowali się w ogóle charakterem twardym, nieugiętym, a determinacyą i rzutkością wielką; na tej podstawie kształtowały się charaktery pojedyńczych członków rodziny na prawo, albo na lewo, na lepsze, albo też na gorsze, stosownie do pobocznych, a najbliższych wpływów. Z tąż sama stanowczością i nieugiętością, ale z rozsądkiem, namysłem i rozwagą, byli jedni ludzie niepoślednich zalet, na których budować można było jak na opoce, ale trafiali się i inni, u których teżsame przymioty przy słabym umyśle przeistaczały się nieraz w zaślepiony upór i niczem niepohamowaną porywczość, która znów, prowadząc na oślep czyniła z nich ludzi właśnie najbardziej niestałych; awanturników i warchołów.”….
za: Kraszewski Kajetan „Bartochowski” opowiadanie z końca XVIII wieku według podań rodzinnych, Warszawa, Redakcya i Administracya, Nowy Świat 47, 1899


II.2. POZOSTALI WILCZEWSCY

Przedstawione wyżej źródła wskazują, że osoby noszące nazwisko Wilczewski, powinny być pochodzenia szlacheckiego.
Jest wiadomym, że w 1990 roku nazwisko „Wilczewski” nosiło w Polsce aż 4329 osoby. Mając na uwadze, że możni niegdyś "handlowali" swoimi herbami, tworząc różnego rodzaju odmiany podstawowego herbu, to pojawiło się pytanie, czy wszyscy Wilczewscy to są Wilczewscy z dziada pradziada.

Okazuje się, że niestety tak nie jest!,

II.2.1.WILCZEWSCY ADMINISTRACYJNI…

Są bowiem osoby, które uzyskały nazwisko Wilczewski na podstawie decyzji administracyjnych. Przykładem tego może być zamieszczony anons w gazecie „Głos Ludu” nr 46 (1149) z 1948 roku. Można tam przeczytać:
„Podaje się do publicznej wiadomości, że Prezydent Miasta st. Warszawy, jako szef administracji ogólnej II instancji, decyzją z dnia 21 października 1947 r. L.dz. 014-4877-AN-3-194-47 na zasadzie art. 2 i 3 (2) pkt. 5 dekretu z dnia 10.XI.1945 r. o zmianie i ustalaniu imion i nazwisk (Dz.U. R.P. Nr 56, poz. 310) udzielił ob. ISERZONOWI Ryszardowi zamieszkałemu w Warszawie, przy ulicy Wilczej Nr 29a m 19, urodzonemu dnia 12.IX.1926 roku w Warszawie synowi Emanuela i Eleneory z domu Modry zezwolenia na zmianę nazwiska rodowego ISERZON na nazwisko WILCZEWSKI.
439-G”.
Wilczewski, Wilczewska, Wilczewscy Ród - herbu Trzy Radła, genealogia, rodowód, przodkowie
ryc. Wilczewski adm

***

II.2.2. …I JESZCZE DRUDZY WILCZEWSCY

Na stronie JRI (Jewish Records Indexing Poland odnaleziono:

1. MŁAWA BD1829,30,32,34-36,38-40,42-47 M1835,36,38-40,42-47
Plock Gubernia / Warszawa Province
Located at 53°07’ 20°23’
WILCZEWSKA JTA BLIMA; 1842; CALKA; LAIA

2. PRZASNYSZ PSA 1865-1897
Plock Gubernia / Warszawa Province
(records in Fond 106 in Warszawa Archive Pultusk Branch)
Located at 53°02’ 20°53’
WILCZEWSKI HERSZ; 1865

3. CHORZELE PSA 1864-1897
Plock Gubernia / Warszawa Province
(records in Fond 229 in Warszawa Archive Pultusk Branch)
Located at 53°16’ 20°54’
WILCZEWSKI CHAIM CAJEL; 1889;

4. NOWOGROD PSA B1832,33,41,42,55,57,58,61,77,78,81-1900
D1831-33,41,42,44,55,77,78,81-96 M1844,55,77,78,81-96
Lomza Gubernia / Bialystok Province
(records in Fond 170 in Bialystok Archive Lomza Branch)
Located at 53°14’ 21°52’
WILCZEWSKI DAWID; 1882; s. GERSZKE;
5. BIALYSTOK 1912 Voter List
Grodno Gubernia / Bialystok Province
Located at 53°08’ 23°09’
VILCHEVSKI FELIKS; 1912; s. IVAN
VILCHEVSKI OSIP; 1912; s. KAZIMIR
VILCHEVSKI OSIP; 1912 ; s. MIKHAIL
VILCHEVSKI FRANTS; 1912; s. THEOFIL
Wskazuje to na fakt, że nazwisko Wilczewskich nosiły także osoby pochodzenia żydowskiego.


II.2.3…. I WILCZEWSCY CO CHCIELI BYĆ WILKAMI….

(….)
10/14/0/5503 Wilczewski Adolf (Nowe nazwisko niemieckie: Wilke).; 1940-1940; skoroszyt; stan dobry; hasła indeksu: Gdańsk; Wilczewski Adolf; Policja; Prezydium Policji w Gdańsku; Zmiany nazwisk;

10/14/0/5504 Wilczewski Leo u. Frau; Wilczewski Johannes (Nowe nazwisko niemieckie: Wilkens).; 1938-1940; skoroszyt; stan dobry;
hasła indeksu: Gdańsk; Wilczewski Leo; Policja; Prezydium Policji w Gdańsku; Zmiany nazwisk;

za: Archiwa Państwowe: Bazy danych Archiwum Państwowe w Gdańsku ul. Wały Piastowskie 5, skr.poczt.401


….. I WILKI CO ZOSTALI WILCZEWSKIMI

A to jeszcze inny przykład - jak Wilki zmieniają się w Wilczewskich, Wilkowskich…..
Konkretnie:
taki ród Wilka Bartholomusa. Przez IV pokolenia tzn. od około 1630 roku aż do około roku 1800 byli sobie Wilkami. W V pokoleniu trzech z Wilków nazwało siebie Wilczewskim. W VI pokoleniu niektórzy z tych Wilczewskich nazwali się Wilkowskimi czy też Wittkowskimi. W VIII pokoleniu Johan Wilczewski ma syna o nazwisku Wilkowski.
Najciekawsze jest to, że indeksacja dokumentów parafialnych (np. Przodkowa, Zblewa i drugich) nie pozwala na ujawnienie takich faktów. Dopiero zestawienie całej genealogii takiej osoby pozwola na ujawnienie faktu, że niektórzy Wilczewscy nie są w ogóle Wilczewskimi a tylko Wilkami.

I na koniec: NIE WILCZEWSCY, KTÓRZY CHCĄ PIECZĘTOWAĆ SIĘ HERBEM WILCZEWSKICH.

Wędrując w poszukiwaniu danych o Wilczewskich, znaleźliśmy nazwiska osób, które podobno mają też pieczętować się herbem Wilczewskich czyli herbem „Trzy Radła”. Są to:

1. Berawski
2. Radłowski
3. Winkler (Tadeusz Gajl Herby szlacheckie Rzeczypospolitej Obojga Narodów, Wydawnictwo L&L, Gdańsk 2003; podaje: „Winkler h. Gierałt, Trzy Radła, własny”

Jest jeszcze osoba o nazwisku Długochmil lub Długomil pieczętująca się herbem „Trzy Radła”. Niestety, ale pomimo identycznej nazwy herbu „Trzy Radła” herb tej osoby jest zupełnie inny.

I tak pojawiły się nowe znaki zapytania, co do posiadaczy herbu pod nazwą „Trzy Radła”.

II.2.4. WYBÓR MATERIAŁÓW DOTYCZĄCYCH RODU WILCZEWSKICH zebranych przez Janusza, Igora i Ewę Wilczewskich z Kielc

Wilczewski, Wilczewska, Wilczewscy Ród - herbu Trzy Radła, genealogia, rodowód, przodkowie



1. Achremczyk St., - „Reprezentacja Stanowa Prus Królewskich w latach 1696 – 1772”; str.: 43,47,55,60, 64, 110, 124, 157, 166, 174, 183, 227;

2. Achremczyk St., - „Życie Polityczne Prus Królewskich i Warmii w latach 1660 – 1703” wyd. ośrodek Badań Naukowych im. Kętrzyńskiego, Olsztyn 1991, (rozprawy i materiały nr 123)

3. Achremczyk St., - „Życie sejmikowe Prus Królewskich w latach 1647 – 1772”, wyd. ośrodek Badań Naukowych im. Kętrzyńskiego, Olsztyn 1999, str. 127, 132, 140, 143, 147, 155, 204, 222;

4. „Akt Elekcyi Roku Tysiąc Siedemset Sześćdziesiatego Czwartego Miesiaca Sierpnia, Dnia dwudziestego siodmego” – w Warszawie, w drikarni J.K.Mści y Rzpley. U XX. Scholarum Piarum

5. Akta Braci Czeskich: 1764, /Zestawienie według województw, nazwisk, posłów zasiadających na sejmie convocationis 1764 r./

6. Acta Universitatis Lodziensis – wyd. Uniwersytet Łódzki - Law – 1980

7. Akty powstania Kościuszki – wyd. Instytut Historii (Polska Akademia Nauk, Poland Rada Najwyższa Narodowa, Poland, Rada Zastępcza Tymczasowa - Poland - 1955

8. Akty powstania Kościuszki: Protokóly i dzienniki Rady Zastępczej ...” wyd. Instytut Historii (Polska Akademia Nauk, Poland Rada Najwyższa Narodowa, Poland, Rada Zastępcza Tymczasowa - Poland - 1918

9. „Album uczniów Akademii Chełmińskiej” 151 kart, Wojewódzkie Archiwum Państwowe, Bygdoszcz, Oddział Terenowy w Toruniu, sygn. Rep. 19 a nr 1 „Fasti Academiae Culmensis” – Culmensis - Chełmno”;

10. Almanach: Polska towarzyska 1926 : La Pologne mondaine - Almanacs, Polish – 1926

11. Archiwum literackie – wyd. Instytut Badań Literackich - Polish literature - 1956

12. Askenazy Szymon (1866-1935) - „Szkice i portrety”, wyd. Biblioteka Polska Warszawa 1937

13. Baliński Michał, Lipiński Tymoteusz „Starożytna Polska: pod względem historycznym, jeograficznym i statystycznym - Poland – 1990

14. Bar Adam „Indeks korespondencji Józefa Ignacego Kraszewskiego przechowywanej w ...” – 1929

15. Berg, Nikolaj Vasyl'evic Zapiski i powstaniu polskiem 1863 i 1864 roku i poprzedzającej powstanie epoce demonstracyi od 1856 r. T.3; z rosyjskiego oryginału, wydanego kosztem rządu, a następnie przez cenzurę zniszczonego dosłownie przełożył Krzepela Józef Wyd Kraków ; Spółka Wydawnicza Polska 1899

16. Brodziński Kazimierz „Poezje” - 1959

17. Chlebowski, Bronisław (1846-1918); Sulimierski, Filip (1843-1885); Walewski, Władysław (1818-1890) „Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich; Wydawca: Druk. "Wieku" ; nakł. Filipa Sulimierskiego i Władysława Walewskiego; Warszawa, 1880-1902;

18. Chmielowski, Piotr (1848-1904) - „Historya literatury polskiej: ( z ilustracyami)”. T. 2 wyd. (Druk. Granowskiego i Sikorskiego), Warszawa, 1899;

19. CiechanowiczJan; „Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego”; wyd. 2006;

20. Czajkowski Franciszek…. „Regestr diecezjów” – wyd. 2006

21. Czaplewski, Paweł (1877-1963), Panske, Paweł Piotr (1863-1936), „Documenta quae exstant de cultu religionis catholicae in districtibus Buetoviensi et Leoburgensi saeculo XVII restituto; Monumenta vetustiora ad archidiacanatus Camenensem pertinentia ; Visitationes moderni decanatus Gorznensis nec non ecclesiae Parachialis in Białuty”, wyd. TN, Toruń, 1911; dr. 1912

22. Czaplewski, Paweł (1877-1963) Senatorowie świeccy, podskarbiowie i starostowie Prus Królewskich : 1454-1772 Wyd TNT Toruń 1921

23. Czapla Bruno - „Visitationes episcopatus Culmensis Andrea Olszowski Episcopo A. 1667-72 factae”. [Z. 1], wyd: TN, Toruń, 1902

24. Czapla, Bruno, „Visitationes episcopatus Culmensis Andrea Olszowski Episcopo A. 1667-72 factae”. [Z. 2], wyd. TN, Toruń, 1904

25. Czapla, Bruno, „Visitationes episcopatus Culmensis Andrea Olszowski Episcopo A. 1667-72 factae”. [Z. 5], wyd. TN, Toruń, 1906

26. Diariusz Sejmu Czteroletniego (sesje 1-71), z drukowanego wydania Jana Pawła Łuszczewskiego, Dyaryusz seymu ordynaryinego pod związkiem Konfederacyi Generalney oboyga narodow w Warszawie rozpoczętego roku 1788, Warszawa Druk. Nadworna J.K.Mci i [...] Kommis. Ed. Narod. 1790, t. 1, cz. I-II; t. 2, cz. I-II.

27. Dernałowicz Maria – „Portret Familli” – wyd. PIW, Warszawa 1990, str.: 76, 77, 354;

28. Dornfeld, Franciszek ; Potocki, Stanisław Kostka (1755-1821) ; Srzedziński, Felix Paweł ; Tokarski, Michał - „Na chwałę Nayw. Budown. Swiatów. Naywspanialszy i Naypotężnieyszy W. Mistrz W. Wschodu Polskiego, B. Stanisław Kostka Potocki ... wyd. [b.w.] [ok. 1820]

29. hr.Dunin-Borkowski J.,M. Dunin-Wąsowicz M., - „Elektorowie królów Władysława IV, Michała Korybuta, Stanisława Leszczyńskiego i spis stronników Augusta III zestawili w porządek abecadłowy Jerzy hr. Dunin-Borkowski i dr Miecz. Dunin Wąsowicz. Lwów 27.X.1910” – Rocznik Towarzystwa Heraldycznego nakładem Elżbiety z hr. Łosiów hr. Duninowej-Borkowskiej we Lwowie, tom I, str. 251 (wypis); Dunin –Borkowski, Jerzy hrabia i dr. M. Dunin-Wasowicz Elektorowie krolow Wladyslawa IV, Michala Korybuta, Stanislawa Leszczynskiego i spis stronnikow Augusta III (Electors of the kings Vladislav IV, Michael Coribut, Stanislaus Leszczynski and list of partisans of the king August III). Lwow 1890

30. Dworzaczek Włodzimierz, - „Genealogia. Tablice”, wyd. Instytut Historii PAN, Warszawa 1959, tabl. 132 (wypis);

31. Dygdała Jerzy – „Życie polityczne Prus Królewskich u schyłku Ich związku z RzecząPospolitą w XVII wieku. Rocznik Tow. Naukowego w Toruniu Rocznik 81 zeszyt 3 Wyd. PWN, Warszawa 1984

32. Ellerholz, Paul ; Lodemann, H. “Handbuch des Grundbesitzes im Deutschen Reiche : mit Angabe sämmtlicher Güter, ihrer Qualität, ihrer Grösse (in Culturart); ihres Grundsteuer-Reinertrages; ihrer Besitzer, Pächter, Administratoren; der Industriezweige; Poststationen; Züchtungen specieller Viehraçen, Verwerthung des Viehstandes etc. : nach amtlichen und authentischen Quellen. 1, Lfg. 4, Das Königreich Preussen. Die Provinz Westpreussen ; Königreich Preussen ; Provinz Westpreussen”; wyd.: Verlag des Landwirthschaftlich-statistischen Bureau; Berlin; 1880;

33. Estreicher Karol: „BIBLIOGRAFIA POLSKA” Wyd. Stanisław Estreicher Nakładem polskiej Akademji Umiejetności, Kraków, Czcionkami Drukarni Uniwersytetu Jagiellońskiego Józefa Filipowskiego, 1933;

34. Fankidejski, Jakub (1844-1883) - „Obrazy cudowne i miejsca w dzisiejszej dyecezyi chełmińskiej : podług urzędowych akt kościelnych i miejscowych podań”, wyd. J. N. Roman , Pelplin 1880;

35. Formularze Głosowań Sejmu Wielkiego:
• 10.II.1791 : [Formularze imienne głosowania posłów i senatorów w dniu 10 Lutego 1791].
• 12.V.1791 : D.12 Maij 1791 R-u. Propozycja czyli projekt sejmu w części pierwszej przeczytany i poprawiony ma być przyjęty? Czyli jeszcze do poprawy odesłany? [formularze głosowania]
• 15.II.1791 : Propozycja ad turnum dnia 15 lutego... [Formularze imienne posłów i senatorów z wynikami głosowania].
• 19.V.1791 : 19 Maia 1791. Propozycja czyli summa prowizyonalna sto siedemdziesiąt pięć tysięcy zł. pol. konstyutucyją 1775 na starostwie lubelskim przyznana ma być uchylona lub nie?. [Formularze głosowania].
• [Formularze imienne posłów i senatorów z wynikami głosowania] Propozycja: czyli woyskowi - szlachta dziedziczna possessye mający po wysłużeniu w woysku lat 6 mogą być do funkcji poselskiey obrani?.
• 10.II.1791 : [Formularze imienne głosowania posłów i senatorów w dniu 10 Lutego 1791].
• 12.V.1791 : D.12 Maij 1791 R-u. Propozycja czyli projekt sejmu w części pierwszej przeczytany i poprawiony ma być przyjęty? Czyli jeszcze do poprawy odesłany? [formularze głosowania]
• 15.II.1791 : Propozycja ad turnum dnia 15 lutego... [Formularze imienne posłów i senatorów z wynikami głosowania].
• 16.III.1789 : [Zagajenie sesji 76 przez marszałka sejmowego Stanisława Małachowskiego z wezwaniem do przystąpienia do głosowania nad projektem podatku z dóbr duchownych]
• 18.II.1791 : Propozycja ad Turmum dnia 18 Lutego 1791 czyli propozycja od Laski podana ma być wzięta ad Turmum (?), czyli od J. Pana gnieznieńskiego [imienne tabele głosowania].
• 19.V.1791 : 19 Maia 1791. Propozycja czyli summa prowizyonalna sto siedemdziesiąt pięć tysięcy zł. pol. konstyutucyją 1775 na starostwie lubelskim przyznana ma być uchylona lub nie?. [Formularze głosowania].
• 24.II.1791 : Sessya 41. Dnia 24 Lutego 1791 R-u. [Diariusz sejmowy. Przedstawienie wyników głosowania, akceptacja królewska składudeputacji sejmowej. Wyznaczenie niezbędnego kompletu. Głos zabierali: król, marszałek sejmowy i Konfederacji Koronnej
• 27.IX.1791 : [Fragment głosowania w Izbie poselskiej].
• 28.VI.1791 : Sessya 103. Dnia tegoż po południu. [Diariusz sejmowy. Ogłoszenie wyników głosowania na komisarzy KPON. Zaprzysiężenie nowo-wybranych. Sprawa deputacji do opracowania codicis civilis et criminalis. Limita sejmowa. Głos zabierali: król ...
• 6.XI.1788 - 26.V.179 : Rejestr propozycyi i projektów podanych do przegłosowania.
• D. 2 Maij Concordat. Propozycja czyli summa sto tysięcy zł-ch na starostwie Niechworowskim Konstytucją 1775 przyznana ma być utrzymaną? lub uchyloną? [wypełniony formularz głosowania]
• D. 2 May 1791 Propozycja... . [Formularz głosowania].
• J.W. Stroynowski, poseł wołyński. Ostrzeżenie [projekt dot. sposobu głosowania w Izbie Poselskiej].
• Propozycja ad turnum die 14 Martii [skreślona], czyli Projekt sejmików przez Deputacyą od stanów wyznaczoną ułożony ma być całkowicie przyjęty, czyli do poprawy usunięty [z wynikami głosowania].
• [Formularz głosowania sejmowego]
• [Formularze imienne posłów i senatorów z wynikami głosowania] Propozycja: czyli woyskowi - szlachta dziedziczna possessye mający po wysłużeniu w woysku lat 6 mogą być do funkcji poselskiey obrani?.
• [Formularze imiennego głosowania w dniu 24(?) V 1791].
• [Notatki z głosowania nad projektem "czasowej offiary"]
• Formularze do głosowania izby senatorskiej i poselskiej z 19 XII 1791 roku

32. Gajowniczek Zuzanna „Ukraiński ślad Katynia” - 1995 - Liczba stron: 272 Strona 270 - ... WILCZEWSKI Aleksy 160 ... Władysław 178 WŁADYKA Jan 223 WOJAKOWSKI Franciszek ….100 WOJAKOWSKI ... Olgierd 16 WOJTKOWSKI Jan ...

36. Gałkowski Piotr „GENEALOGIA ZIEMIANSTWA ZIEMI DOBRZYNSKIEJ XIX-XX WIEKU (do 1939 ROKU) ; Herby rysował ADAM JOŃCA ; WYDAWNICTWO MUZEUM ZIEMI DOBRZYŃSKIEJ ; RYPIN 1997

37. „Gazeta Toruńska” nr 281 z dnia 4 grudnia 1878 roku

38. Gierszewski Stanisław, Nowak Zbigniew „Słownik biograficzny Pomorza Nadwiślańskiego” - Gdańskie Towarzystwo Naukowe, Uniwersytet Gdański – 1992, t.IV, str. 450;

39. Gieysztor Jakób: „Pamiętniki Jakóba Gieysztora z lat 1857 – 1865”; Wilno, Bibljoteka Pamienuików 1913, Nakładem Tow. Udz. „Kurjer Litewski”.

40. Górzyński Sławomir, Chłapowski Krzysztof; „Regestr Diecezjów Franciszka Czykowskiego, czyli właścicieli ziemskich….” Wyd. 2006;

41. Górzyński, Władysław (1856-1920), Przesmycki, Zenon (1861-1944) „Pamiętnik wystawy miniatur, oraz tkanin i haftów, urządzonej w domu własnym w Warszawie przez Towarzystwo Opieki nad Zabytkami Przeszłości w czerwcu i lipcu 1912 roku” - wyd. Towarzystwo Opieki nad Zabytkami Przeszłości. Warszawa 1912;

42. Grochowska Irena; „Stanisław Antoni Szczuka – jego działalność w ziemi wiskiej, 1682 – 1710”, wyd. 1989 r.

43. Grzebień Ludwik, Bieś Andrzej Paweł, Roman Darowski,” Encyklopedia wiedzy o jezuitach na ziemiach Polski i Litwy 1564-1995”; wyd. Towarzystwo Jezusowe w Krakowie. Wydział Filozoficzny. Instytut Kultury Religijnej, - 1996 - liczba stron: 882

44. Kasprzycki S.J., - „Polska Encyklopedia Szlachecka” - wyd. 1935 Warszawa, tom XI str. 208, tom XII str. 147, (wypis);

45. „Katalog rękopisów Biblioteki Polskiej Akademii Nauk w Krakowie: sygnatury ...”- Polska Akademia Nauk, Polska Akademia Nauk. Biblioteka, Krakow, Jan Staszel, Biblioteka Polskiej Akademii Nauk w Krakowie, Bogumiła Schnaydrowa, Zbigniew Jabłoński - 1976 - liczba stron: 182;

46. Weckowa Antonina, Błoński Antoni; „Ksiego Referendarii Koronnej z drugiej połowy XVIII wieku; wyd. Instytut Historii PAN;

47. Kętrzyński Stanisław (1876-1950); Kujot Stanisław (1845-1914) - „Taryfy podatkowe ziem pruskich z r. 1682 ; Trzy wilkierze wiejskie”, wyd: TNT, Toruń, 1901

48. Konopczyński Wład., - „Konfederacja Barska”, wyd. Warszawa 1991; str. 272, 304, 435, 970;

49. Korotaj Władysław, Bielak Helena, Szwedowska Jadwiga, Szymańska Magdalena „Dramat staropolski: od początków do powstania sceny narodowej; bibliografia” - 1965

50. Kosmiński Stanisław: „Słownik Lekarzów Polskich….”; wyd. autor; Warszawa 1883 r.

51. Kossakowski Stanisław Kazimierz (1837-1905) - „Monografie historyczno-genealogiczne niektórych rodzin polskich” T.3, wyd. Kossakowski Stanisław Kazimierz, Warszawa, 1872

52. Kowalski Jacek, „Badania genealogiczne Wojciecha Kętrzyńskiego (1838-918)”; Wyd. Wydawnictwo historyczne, Poznań-Wrocław 2002.

53. Koźmian Stanisław „Ucieczka. Opowiadanie z przygody Mateusza Wilczewskiego” – wyd. 1834

54. Kraszewski Józef Ignacy; „Listy do rodziny”; 1820 –1863; cz. I. w Kraju.; Opracował Wincenty Danek; Wyd. Literackie, Kraków 1982

55. Kraszewski Józef Ignacy; „Kawał literata”

56. Kraszewski K., - „Bartochowski”, Opowiadanie z końca XVIII wieku według podań rodzinnych”, wyd. Warszawa 1899, powieść.

57. Krukowski J., - „Uczniowie kolonii akademickiej Uniwersytetu Krakowskiego w Chełmnie w latach 1755/56 – 1778/79 w „Roczniku Naukowo-Dydaktycznym WSP w Krakowie, zeszyt 32, Prace historyczne IV, Kraków 1968, str., 177-178;

58. Krzepela Józef em. Sędzia Apelacyjny „Rody ziem Pruskich” Kraków Skład Główny w Księgarniach Geberthnera i Wolfa 1927;

59. Kryński Adam, „Prace filologiczne” – wyd. Uniwersytet Warszawski, Instytut Języka Polskiego - 1993

60. Xięga Pamiątkowa w 50-letnią rocznicę powstania roku 1830., zawierająca spis imienny Dowodzców i Sztabs-Oficerów tudzież oficerów, podoficerów i żolnierzy w tymże roku Krzyżem Wojskowym „Virtuti Military” ozdobionych”; Lwów, Nakładem Drukarni Ludowej, pl. Berbardyński liczba 7, 1881.

61. Krajewski M. „Słownik biograficzny ziemi dobrzyńskiej (do 1945 r.)”;wyd. Lipno: Miejskie Centrum Kultury - Dział Bibliotekarstwa w Lipnie przy współudziale Wrocławskiego Towarzystwa Naukowego, 1992.

62. Kreja Bogusław; „Ksiega nazwisk ziemi gdańskiej”; wyd. 1998 r.

63. Krzyżanowski Julian; „Henryk Sienkiewicz, kalendarz życia i twórczości w „Sienkiewicz Henryk „Dzieła””;

64. „Książka Jubileuszowa dla uczczenia pięćdziesięcioletniej działalności literackiej J.I.Kraszewskiego”; Warszawa, Drukiem Józefa Ungra ul. Nowolipki nr 3, 1880, str. XIV spisu prenumeratorów.

65. Kujot Stanisław, Rzewuski, Mieczysław: „Dzieje Prus Królewskich. Cz. 1; wyd.: TNT; Toruń; 1917-1918;

66. Kwiatkowski Mare; „Niechaj Twych ulic wiatr nieowionie…” Architektura warszawskich dzielnic”, wyd. 1973 r.;

67. Leskiewicz Janina; „Ziemiaństwo polskie 1920-1945”, wyd. 1988 r.;

68. Lityński Adam „Sejmiki ziemskie 1764-1793: dzieje reformy” - 1988 - liczba stron: 202

69. Lühr Georg - „Die Schüler des Braunsberger Gymnasiums von 1694 bis 1776 nach dem Album Scholasticum Brunsbergense : in einem Anhang; Frühere Schüler der Anstalt seit 1640 ; Frühere Schüler der Anstalt seit 1640”, wyd. Druck der Ermländischen Zeitungs- und Verlagsdruckerei); Selbstverlag des Vereins, Braunsberg, 1934

70. Łęga, Władysław Jan (1889-1960) „Ziemia malborska : kultura ludowa” wyd. Instytut Popierania Nauki ; Kasa im. Mianowskiego; Toruń ; Warszawa 1933;

71. Łoza Stanisław „Czy wiesz kto to jest?” - 1984

72. Łubieński Roger (1849-1930) „Generał Tomasz Pomian hrabia Łubieński T.1”; wyd. Gebethner i Wolff ; Warszawa 1899;

73. Łuszczyńska Jadwiga „Nazwy geograficzne Pomorza Gdańskiego z sufiksem -in-„ - 1983 - liczba stron: 142

74. Małachowski-Łempicki Stanisław; Wykaz polskich lóż wolnomularskich oraz ich członkow w latach 1738-1821…”; W Krakowie 1929, Nakladem Polskiej Akademji Umiejętności, skład główny w ksiegarniach Gebethnera i Wolfa,

75. Mamuszka Franciszek „Sztum i ziemia sztumska: informator krajoznawczy” - 1985 - liczba stron: 66

76. Mańkowski Alfons (1870-1941) - Paczkowski Józef (1861-1933) - „Opis królewszczyzn w województwach chełmińskim, pomorskim i malborskim w roku 1664”, wyd. TNT Toruń 1938

77. Markiewicz Mariusz, - „Historia Polski 1492-1795”; wyd. Wydaw. Ludowe, Warszawa 2004, str. 638, 746;

78. Matuszewicz M., - „Diariusz życia mego”, Tom 1; 1714 – 1757, Tom 2; 1758 – 1764; Wyd. PIW 1986; t.1, str.: 87, 101, 235, 368, 369, 370, 405; t.2 str.: 121, 303, 305, 455, 633;(wypis)

79. Mieroszowski St., O heraldyce polskiej”, - wyd. 1887, str. 34

80. „Mitteilungen des Coppernicus-Vereins für Wissenschaft und Kunst zu Thorn”. H 36. Wyd. : C.A. Koch's Verlagsbuchhandlung; Leipzig 1878-1939;

81. Myśliborski-Wołowski Stanisław „Udział Prus Zachodnich w powstaniu styczniowym” – 1968; liczba stron: 279;

82. Naruszewicz-Duchlińska Alina; „Nazwiska mieszkańców Komornictwa Lidzbarskiego, 1500 – 1772”, wyd. 2007;

83. Naworski Zbigniew; „Szlachecki wymiar sprawiedliwości w Prusach Królewskich 1454 – 1772. Organizacja i funkcjonowanie”; - wyd. UMK, Toruń, 2004;

84. Niesiecki, Kasper (1684-1744) – „Herby y familie rycerskie tak w Koronie jako y Wielkim Xięstwie Litewskim zebrane przez X. Kaspra Niesieckiego”. wyd. (Drukarnia Collegium Lwowskiego) ; Lwów, 1728

85. Niesiecki K., - „Herbarz Polski, wyd. 1839 – 1846 Lipsk”, - tom IX str. 333; (wypis)

86. Nowak Z., Szafran P., - „Album uczniów Akademii Chełmińskiej” 151 kart, Wojewódzkie Archiwum Państwowe, Bygdoszcz, Oddział Terenowy w Toruniu, sygn. Rep. 19 a nr 1 „Fasti Academiae Culmensis” – Culmensis - Chełmno”

87. Odrowąż-Szukiewicz Hanna, -„Świadkowie wydarzeń 1918-1922” wyd. Bellona, Warszawa 1990, str. 250 (wypis),

88. Odyniec Wacław; „Dzieje Prus Królewskich, 1454 – 1772” zarys monograficzny”, wyd. PWN, 1972 str. 375.

89. Okolski, Sz.(1580-1653) – „Orbis Polonvs : splendoribus caeli ... condecoratvs, in qvo antiqva Sarmatarvm gentilitia pervetvstae nobilitatis Polonae insignia ... relucent, nunc primum vt Latinitati consecratus ... avthore ... Simone Okolski ... Orbis Polonvs : b splendoribus caeli ... condecoratvs, in qvo antiqva Sarmatarvm gentilitia pervetvstae nobilitatis Polonae insignia ... relucent, nunc primum vt Latinitati consecratus ... avthore ... Simone Okolski ... [T. 1];
Okolski, Szymon (1580-1653) – „Orbis Poloni tomvs II, in qvo antiqua Sarmatarum gentilitia et arma, quaecunque a litera L, vsque ad literam R ... continentur et dilucidantur avthore ... Simone Okolski ... [T.2;]
Okolski, Szymon (1580-1653) – „Orbis Poloni tomvs III, in qvo antiqua Sarmatarum gentilitia et arma quaecunque a litera S, vsque ad finem alphabeti ... continentur et dilucidantur avthore ... Simone Okolski ... [T.3.]

90. „Onomastica Slavogermanica”- wyd. Polska Akademia Umiejętności (Kraków, Rudolf Fischer, Uniwersytet Wrocławski, Uniwersytet Wrocławski im. Bolesława Bieruta – 1976;

91. Plater Kazimierz Konstanty (1749-1807); „Głos J. W. Hrabi Platera Senatora, Kasztelana, Radcy Stanu, Prezesa Rady Szkoły Politechnicznéy miany przy publicznem otwarciu kursów Szkoły Przygotowawczej Instytutu Politechnicznego w dniu 14 października 1829 roku” ; Wyd.: Szkoła Przygotowawcza do Instytutu Politechnicznego; Warszawa: 1829

92. Praca zbiorowa – „Polska, jej dzieje i kultura” - wyd. 1927 r. Warszawa, tom II str. 209 i 315;

93. Pobłocki, Wojciech (1853-1923) „Visitationes ecclesiarum dioecesis Culmensis et Pomesaniae Andrea Leszczynski episcopo A. 1647. factae; wyd: TN; Toruni; 1900

94. Praca zbiorowa – „Uczestnicy ruchów wolnościowych w latach 1832-1855 (Królestwo Polskie). Przewodnik Biograficzny, wyd. PAN 1990, str. 484, (wypis),

95. Praca zbiorowa –-„Wolnomulastwo w świetle encyklopedyj, Warszawa 1934, Małachowski-Łempicki Stan., - „Zarys historji wolnomularstwa Polskiego” str. 18, 351;

96. „Protokoły Rady Stanu Księstwa Warszawskiego”, wyd. B.Pawłowski, Toruń 1962.

97. „Rocznik gdański”- wyd. Towarzystwo Przyjaciół nauki i sztuki, Danzig - 1968

98. Rocznik Sądowy na rok 1868, str. 126, 237;

99. Roguski M., Zalewski J., - „Rody szlachty polskiej” wyd. Warszawa 1993, str. 159;

100. Romanowski Wincenty „ZWZ-AK na Wołyniu 1939-1944” - 1993 - Liczba stron: 406

101. Romanowski Wincenty „Kainowe dni” - 1990 - liczba stron: 263

102. Rzepecka Helena – „Ojczyzna w piśmie i pomnikach. Uwagi w sprawie Węgierskiego z Wilczewskim poety Tomasza Kajetana Węgierskiego”,

103. Rymut Kazimierz; „Nazwiska Polaków. Słownik historyczno-etymologiczny”; Wyd.Naukowe, DWN, Kraków 2001;

104. Schwengel Georgius Valentinus (1697-1766) - „Ad historiam ecclesiasticam Pomeraniae : apparatus pauper subsidia literaria poscens a viris bonis et doctis collectus an interim a Georgius Schwengel Cartusiae Priore 1749”, wyd. S. Buszczyński, Toruń, 1912-1915;

105. Semrau Arthur: “Mitteilungen des Coppernicus-Vereins für Wissenschaft und Kunst zu Thorn” H. 36. wyd.: C.A. Koch's Verlagsbuchhandlung; Thorn; 1928

106. Słownik Malarzów Polskich tudzież obcych w Polsced osiadłych lub czasowo w niej przebywajacych przez Edwarda Bastawieckiego” – Warszawa 1850, nakładem autora

107. Spis Królestwa Polskiego z podaniem krótkich informacji o dowodach szlachectwa”, Warszawa 1851, str. 272;

108. Spis telefonicznych niektórych województw z lat: 1977 – 1990

109. Stempowski Stanisław; „Pamiętnikach” (1870 – 1914); wydania z 1953 roku, rozdz. V pt. „Szebutyńce – (1893 – 1897), strona 207-209

110. Stobniak-Smogorzewska Janina – „Kresowe osadnictwo wojskowe 1920 – 1945”, wyd. Instytut Studiów Politycznych PAN, Warszawa 2003; str. 45, 349;

111. Strębski St., - „Spis Królestwa Polskiego” – Warszawa 1851, str.: 272 (wypis)

112. Studia i materiały do dziejów Wielkopolski i Pomorza” - wyd. Polskie Towarzystwo Historyczne Oddział w Poznaniu - 1994

113. Sulerzycki N., – „Pamiętniki byłego posła ziemi pruskiej na sejm berliński”, wyd. Inst.Wyd.Pax, Warszawa 1985 – str. 5, 12, 17, 59, 92, 98, 100, 101, 103, 116, 123;

114. Schwartz W „Materialien zur praehistorischen Kartographie der Provinz Posen: Beilage zum des Koenigl.Fr.Wilh.Gymnasiums in Posen. III Nachtrag”; wyd Decker W. i Spółka, Posen 1881

115. Szczygielski W., - Konfederacja Barska w Wielkopolsce 1768-1770”, wyd. PAX 1970, str. 252, 270, 271, 272, 274,

116. Szczygielski Wojciech „Referendum trzeciomajowe: sejmiki lutowe 1792 roku” - 1994 - liczba stron: 426

117. Święcki Tomasz – „Historyczne pamiątki znamienitych rodzin i osób” – Warszawa 1859, tom II str. 289, 290, 534 (wypis);

118. Trepka Walerian Nekanda, „Liber Generationis Plebeanorum; Liber Chamorum”, wyd. Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1995;

119. Tyrowicz M., - „Towarzystwo Demokratyczne Polski” 1832-1863, przywódcy i kadry członkowskie.Przewodnik Bibliograficzny” wyd. KiW Warszawa 1964.

120. Warężak Jan, - „Osadnictwo kasztelani łowickiej”; w Słownik historyczno-geograficzny Księstwa Łowickiego; 1952 r.

121. Węgierski Jerzy, - W lwowskiej Armii Krajowej”, wyd. Inst.Wyd. Pax, Warszawa 1989; str. 47, 298, 312.

122. Wieliczko-Wielicki, Michał (1899-) - ,„Szkoła Podchorążych Artylerji : ku uczczeniu dziesięciolecia 1923-1933”, wyd. Pomorska Drukarnia Rolnicza, Toruń, 1933;

123. Winkler Wojciech; „Winklerowie i historia jednego indygenatu”; wyd. 1989 r.

124. Wisniewski Jan; „Historyczny opis kosciołów, miast, zabytków i pamiątek w Jędrzejowskiem”; Kielce 2000 (reprint z 1930 r,.)

125. Wolnomularstwo w świetle encyklopedyj. Wypisy, wyd.: Skł. gł. Dom Książki Polskiej, Warszawa, 1834

126. Wypisy z Listów o Wilczewskich do Janusza Wilczewskiego s. Jana:
a. Jamiołkowski Jerzy – list z dn. 7.II.1988,
b. Kubiatowski Jerzy – list z dn. 1.VIII. 1987,
c. PAN Bibl. Zakł. Narod. im. Ossolińskich – list z dn. 28.01.1991
d. Patyjewicz Jan – list z dn. 18.01.1985,
e. Przybyszewski Stanisław – list z dn. 2.VIII. 1987,
f. Wilczewski Henryk – list z dn. 21.12.1993,
g. Wilczewski Kazimierz – list z dn. 16.IX.1987,
h. Wilczewska Teresa – list z dn. 9.01.1999
i. ???????? – list z dn. 5.VIII.1987,
j. i inne

127. „Wykaz urzędowych nazw miejscowości w Polsce” – wyd. Ministerstwo Administracji Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska, Główny Urząd Statystyczny, Warszawa 1982 r.;

128. Załęski, Stanisław (1843-1908) – „O masonii w Polsce od roku 1742 do 1822 na źródłach wyłącznie masońskich”; wyd. Kraków 1889;

129. Załęski, Stanisław (1843-1908) – „O masonii w Polsce od roku 1738 do 1822 na źródłach wyłącznie masońskich.” Wyd. 2 popr. w 2 częściach, wyd. Kraków, 1908;

130. Załuski Józef Jędrzej, Kupść Bogumił Stanisław, Muszyńska Krystyna: „Korespondencja Józefa Andrzeja Załuskiego, 1724-1736” - 1967 - Liczba stron: 714

131. „Zapiski historyczne” - Towarzystwo Naukowe (Toruń, Towarzystwo Naukowe w Toruniu. Wydział Nauk Historycznych – 1997

132. Zaświadczenie sejmiku wizkiego wydane Jerzemu Mikołajowi Wilczewskiemu, b. komisarzowi skarbu koronnemu, podkomorzemu - w związku z jego kandydowaniem na urząd Komisarza w Komisji Skarbu O.N. 20.II.1792 ;

133. Zgorzelisk Czesław; „Ballada Polska”, wyd. Biblioteka Narodowa im. Ossolińskich wyd. 1962 r.

134. Ziesemer W.: „Das Marienburger Konventsbuch, der jahre 1399 – 1412” Druck und Verlag von A.W. Kafemann,Danzig, 1913, str. 180, 200, 201; 135. Żernicki-Szeliga, Emilian „Geschichte des polnischen Adels : nebst einem Anhange: Vasallenliste des 1772 Preussen huldigenden polnischen Adels in Westpreussen”; wyd: Henri Grand; Hamburg; 1905